het begin van de voorstelling

Wat is er mooier dan het begin van de voorstelling?

Als het licht uitgaat en het geluid uit de zaal verstomt...
Als het gordijn opengaat of de spot aan...
Als een acteur opkomt...
Als verwachtingen ingelost worden...
Of juist niet...


Nou. Die vraag is niet moeilijk te beantwoorden.

Mooier dan het begin van de voorstelling zou de voorstelling zelf moeten zijn. Een goed begin is het halve werk, dat zeker, maar het begin van een voorstelling is natuurlijk een onderdeel van een geheel, en het zou toch jammer zijn als alleen het begin mooi is.

Het einde van de voorstelling is ook mooi. Als het goed is. Misschien wel mooier dan het begin, mooier dan de voorstelling als geheel. Maar dat is natuurlijk mede afhankelijk van de kwaliteit van de betreffende voorstelling. Bij een slechte voorstelling zal het publiek het einde al snel het mooiste moment van de avond vinden. Bij een betere voorstelling zal de acteur het einde weten te waarderen. Zeker als zijn spel op niveau, het publiek enthousiast en het applaus welgemeend en welverdiend was.

En wie ben ik om mooie momenten te beperken tot het theater? Er zijn zoveel dingen mooier te noemen dan welk onderdeel van een voorstelling dan ook. Ik hoef geen voorbeelden te geven, u zult vast zelf iets moois kunnen bedenken. Als u dat niet kunt, heeft u een probleem.

Maar u zult begrijpen dat ik mijn vraag retorisch bedoelde.

Het begin van de voorstelling. Mooi voor het publiek, mooi voor de acteur, mooi voor de schrijver van het toneelstuk. Wat verwacht het publiek, wat kunnen en mogen ze verwachten? En gaan de verwachtingen ingelost worden, of wordt het publiek verrast? En zo ja, hoe?

Dit zijn geen retorische vragen.

Dit zijn vragen die acteurs, regisseurs en schrijvers zich telkens opnieuw moeten stellen. Hoe krijg je de aandacht van het publiek, hoe bouw je spanning op, hoe hou je spanning vast? Wat is interessant om naar te kijken? Deze vragen zijn uiteraard voor de hele voorstelling relevant, maar vooral voor het begin. Een goed begin is het halve werk, en je kan maar een keer een eerste indruk maken. Die moet dan ook goed zijn.

Het publiek zit vol spanning klaar...
De zenuwen gieren door de keel van de acteur...

De schrijver en de regisseur weten dat. Ze gebruiken deze spanning en die zenuwen. De verwachtingen. En dan komt de tekst op papier, het beeld voor ogen. Het creatieve proces komt op gang. Er is een begin.

Wat is er mooier dan het begin van een creatief proces?