mijn rol

In de NRC Next van maandag staat een interessant interview met Dirk Roofthooft, de Vlaamse acteur die vorige week de Louis d'Or kreeg voor zijn rol in Tom Lanoyes Mefisto for ever. Ik kende de goede man niet totdat ik vorige week zijn naam hoorde. Ik moest meteen denken aan een rovershoofdman met een woeste haardos. Rood uiteraard. In het artikel lees ik echter dat Roofthooft een breed, rond hoofd heeft met een kaalgeschoren schedel. De wazige portretfoto in de krant, waarop Roofthooft weliswaar een schedel heeft, maar geen volledig kaalgeschoren, doet mij vermoeden dat zijn haarkleur niet rood is.
Toch jammer.

Roofthooft zegt in het interview dat hij pas echt zichzelf kan zijn als hij een rol speelt. Volgens hem herkent elke acteur dat. Hij zegt verder in het artikel dat hij, als hij een rol speelt, nergens anders aan kan denken. Hij slaapt dan niet thuis bij zijn vrouw, maar in hotels. Om maar niet afgeleid te hoeven worden. Hij vermijdt vakantiehotels, hij houdt van onopvallende hotels voor handelsreizigers.

Tsja.

Natuurlijk wel zeer verantwoord voor een toneelspeler, een hotel voor handelsreizigers. Maar alleen jezelf zijn als je een toneelrol speelt? Ik kan begrijpen dat iemand zegt dat hij zich helemaal kan laten gaan in een rol, dat hij zich helemaal in z'n element voelt. Maar ik mag toch hopen dat het niet zo is dat wanneer hij géén rol speelt, hij zichzelf niet is. Moeten we dan concluderen dat Roofthooft niet zichzelf is als hij thuis bij zijn vrouw op de bank zit of in bed ligt? Met wie is zijn vrouw dan wel getrouwd?

Natuurlijk is het prettig als je jezelf helemaal kan geven voor een toneelrol. Waarschijnlijk is dat ook nodig om een topacteur te worden. Je rol komt op de eerste plaats, daar steek je al je energie in, dat is je leven. De rest, inclusief je vrouw, komt op de tweede plaats. Op grote afstand. Maar je moet het maar kunnen. En willen.

Ik kan dat niet en wil dat niet. Niet dat ik de ambitie heb om acteur te worden, maar het principe gaat op voor veel meer dingen. Er zijn mensen die hun werk op de eerste plaats zetten, en de rest verwaarlozen. Wetenschappers hebben er een handje van. Maar ook politici, topsporters en anderen die ergens een top willen bereiken. Het komt er altijd op neer dat je er veel voor over moet hebben.

Ik heb dat niet.
Waarschijnlijk zal ik nooit een top bereiken.

Dan maar niet. Ik neem genoegen met minder - als het minder is. Ik wil niet alleen mezelf zijn als ik een specifieke rol speel. Van acteur, wetenschapper, of werknemer. Ik hoop dat ik ook mezelf ben als ik geen rol speel. Als ik gewoon thuis op de bank zit, met mijn vriendin of mijn vrienden. In mijn leven spelen de mensen die mij na zijn, die dichtbij mij staan, altijd een belangrijke, zo niet de belangrijkste rol. Ik hoop dat ik altijd mensen om mij heen zal hebben.

Nu ik het zo verwoord, en er over nadenk, kom ik tot de conclusie dat ik toch ook misschien pas echt mezelf ben als ik een rol speel. Maar dan wel een rol in de levens van de mensen om mij heen.