dinsdag 20 februari 2007

een licht bloeddoorlopen oog

Arnon Grunberg laat Christian Beck, hoofdpersoon in 'De Asielzoeker', niet echt leven. Beck kijkt. Dat is wat leven voor hem is: kijken. Soms participeert hij nog wel, maar steeds minder. Dat participeren staat zijn leven in de weg.

Grunberg is natuurlijk niet de eerste die een kijkend in plaats van participerend personage opvoert. Ik zal u niet vermoeien met opsommingen van schrijvers die Grunberg voorgingen (dat zou ik niet kunnen, mijn literatuurkennis is nogal gebrekkig), of met uitweidingen over mijn gebrekkige literatuurkennis. In plaats daarvan wil ik u wijzen op de volgende regels uit het lied 'Kijker' van De Kift (cd 'Koper', 2001):

En toch zweer ik dat ik gelukkig ben. Ik heb me bedacht dat het enige geluk in deze wereld ligt in kijken, mensenkijken, niets anders zijn dan een groot, enigszins glazig, licht bloeddoorlopen oog.

De Kift heeft deze kijker natuurlijk niet zelf verzonnen. Hun teksten zijn gebaseerd op teksten en gedichten van anderen, en zij verantwoorden hun verantwoorde keuzes altijd zeer verantwoordelijk. De tekst van 'De Kijker' is gebaseerd op 'Het Oog' van Nabokov (vertaling Johan Hos).

Voor de volledigheid dient vermeld te worden dat Christian Beck, in tegenstelling tot de kijker van De Kift en Nabokov, niet per se gelukkig wordt van het kijken.

Hij denkt wel gelukkig te kunnen zijn door zelf in enige mate onzichtbaar te zijn, maar dat is iets anders.

Geen opmerkingen: